فصل 3 علاج آرزوى دراز چون دانستى كه منشأ آرزوى دراز جهل و نادانى و حبّ دنياست ، پس بايد جهل را با فكر روشن و عارى از شوائب كور دلى و به وسيله شنيدن مواعظ از نفوس پاك و مقدّس بر طرف كرد . و هر كه در احوال خود و روزگار خويش بينديشد در مىيابد كه مرگ به او از هر چيز نزديكتر است [ 1 ] ، و روزى ناگزير جنازه او را بر دوش خواهند كشيد و در گورش دفن خواهند كرد . و شايد خشتى كه با آن لحدش را خواهند پوشانيد از قالب در آمده و شايد كفن او از دست گازر برآمده باشد و او نداند . و امّا حبّ دنيا را بايد از دل خود بيرون كند به اينكه در حقارت و بىارزشى دنيا و عزيزى و گرانبهائى آخرت بينديشد ، و در اخبارى كه در نكوهش و عقاب حبّ دنيا و رغبت به آن و در ستايش و ثواب ترك دنيا و بىميلى به آن وارد شده تأمّل نمايد ، و بيان كافى اين مطلب گذشت . و همچنين سزاوار است كه آنچه را كه در مدح ضدّ آرزوى دراز رسيده - يعنى كوتاهى آرزو كه خواهد آمد - و آنچه را كه در ذمّ درازى آرزو وارد شده به ياد آورد ، مانند اين قول پيغمبر اكرم صلَّى اللَّه عليه و آله : « بيش از هر چيز بر شما از دو خصلت

--> [ 1 ] زيرا : در دفتر حيات بشر كس نخوانده است جز داستان مرگ حديث مسلَّمى همائى .